Bilim Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı, bilim tarihi meselelerinin, felsefî ve sosyolojik çerçevede, disiplinler arası ve karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelenmesini konu edinir. Buradaki amaç, bilimsel bilginin mahiyetine ve toplumdaki yansımalarına dair yaklaşımları değerlendirmek için geçmişten günümüze uzanan tarihsel serüven içerisinde felsefî ve sosyolojik bakış açılarını birleştirmektir.
Bilim tarihine konu olan farklı alanların felsefe ve sosyoloji disiplinleriyle kesişim noktalarını mercek altına almak; ‘bilimsellik’ ölçütünün tabulaştırıldığı çağımızda bilimin toplum için aslında ne anlama geldiğini irdelemek; bilimsel gelişmelerin temelinde yatan düşünce sistemlerini ahlâkî, siyasî ve sosyo-kültürel değer yargıları bağlamında incelemek anabilim dalının hedefleri arasındadır.
Bilim Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı bünyesinde bu ve benzeri istikametlerde gerçekleştirilecek çalışmaların, belirli bir alan ve dönemle sınırlandırılmaması, farklı bilim dallarının (doğa bilimleri, matematik bilimler vb.), dönemlerin (klasik, çağdaş vb.) ve bakış açılarının (pozitivist, eleştirel, yorumcu vb.) kuşatılması öngörülmektedir.
Bilim Felsefesi ve Sosyolojisi kapsamındaki lisansüstü programlardan mezun olacak öğrencinin; alanına ait bilimsel çalışmaları yorumlayıp özgün bir bakış açısıyla değerlendirme, alanındaki çağdaş akademik yaklaşımları ve yöntemleri kullanarak yeniden yorumlama, alanına ait bilimsel çalışmaları eleştirel bir şekilde değerlendirme, alanı ile ilişkili özgün bir araştırmayı tasarlayıp yürütme, güncel ve toplumsal problemleri sistematik bir şekilde yorumlayıp çözümleme, edindiği bilgileri bilimsel ve sosyal değişimleri dikkate alarak yorumlayıp sorgulama gibi akademik yetkinlikler kazanması hedeflenmektedir.
Bu hedefler doğrultusunda Bilim Felsefesi ve Sosyolojisi Anabilim Dalı bünyesinde aşağıdaki araştırma istikametlerini önceleyen lisansüstü programların ve ulusal/uluslararası projelerin gerçekleştirilmesi öngörülmektedir:
- Bilim ve felsefe alanlarının karşılıklı ilişkisi;
- Bilimin ve bilimsel faaliyetlerin mahiyetine ilişkin felsefi yaklaşımlar geliştiren düşünür ve ekoller;
- Bilimsel düşüncenin psikolojik boyutları ve davranışa aktarılma hali;
- Farklı entelektüel yönelimlerle geliştirilen bilim tasniflerinin kavram, yöntem ve literatür dağarcığı;
- “Bilimsel bilgi”nin ölçütünü belirlemek için geliştirilen teoriler;
- Bilimsel çalışmalardaki doğruluk ve geçerlilik kriterlerinin mevcut toplumsal normlarla etkileşimi;
- Bilimsel bilginin üretilmesi, depolanması ve iletilmesi ile sosyo-kültürel etkileşim ağının geliştirilmesi;
- Bilim eğitiminin ve bilimsel çalışmaların teorik veya uygulamalı olarak gerçekleştirildiği kurumların tarihi;
- Bilim-değer ilişkisi bağlamında bilimsel çalışmaların etik ve politik boyutları;
- Bilimin kültürel, sanatsal, sosyal, politik ve kurumsal faktörlerle etkileşimi.