İstanbul Medeniyet Üniversitesi (İMÜ) Bilim Tarihi Enstitüsü ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) tarafından hazırlanan, Klasik İslâm-Türk bilim geleneğinin dinamizmini ve 16. yüzyıl Osmanlı bilim dünyasının ulaştığı zirveyi gözler önüne seren “Gökküre: Değişimler Çağı Şafağında Osmanlılar’da Matematik Bilimleri” adlı yazma eser sergisi Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’un teşrifleriyle sanat ve bilim meraklılarına kapılarını açtı.
Klasik İslâm astronomisinin son büyük temsilcisi kabul edilen Osmanlı âlimi Takiyyuddin Râsıd’ın doğumunun 500. yıl dönümüne ithaf edilen bu anlamlı etkinlik, mazinin birikimini bugünün idrakiyle buluşturarak medeniyet mirasımızı geleceğe taşımayı hedefliyor.
Nadir Yazma Nüshalar ve Bilim Aletleri Bir Arada
İki bölümden oluşan sergi çalışmasının odak noktasını nadir yazma eserler oluşturuyor. İkinci bölümde ise teorinin pratiğe yansımasını gösteren tarihi bilim aletleri yer alıyor. Sergide; Takiyyuddin Râsıd’ın ondalık kesirleri astronomide ilk kez kullandığı Cerîdetü’d-Dürer, optik alanındaki Nevru Hadîkati’l-Ebsâr ve robotik makineleri anlattığı et-Turuku’s-Seniyye gibi başyapıtlarının müellif nüshalarına yer veriliyor. Ayrıca Müneccimbaşı Mustafa b. Ali el-Muvakkit, Mehmed Konevî ve Matrakçı Nasuh gibi Osmanlı bilginlere ait Arapça, Farsça ve Türkçe eserlerin yazma nüshaları ve yerküre, gökküre, usturlap, dâire-i muaddel ve rubu‘ tahtası gibi astronomi aletleri geniş kitlelerin ilgisine sunuluyor. Bu aletlerin arasında, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Kütüphanesi’nden getirilen tarihi objelerin yanı sıra, İMÜ Bilim Tarihi Enstitüsü Klasik Bilim Aletleri Atölyesi’nde üretilen hassas replikalar da bulunuyor.
Uluslararası Sempozyuma Hazırlık
Etkinliği yalnızca bir sergileme faaliyeti olarak değil “500. Doğum Yıldönümünde Takiyyuddin Râsıd: On Altıncı Yüzyıl Akdeniz Havzasında Matematik Bilimleri ve Teknoloji” başlıklı uluslararası sempozyumun önemli bir parçası olarak tasarlanmıştır. Enstitümüzün yürütücülüğü ve TÜYEK ile TİKA’nın katkılarıyla düzenlenecek olan sempozyum kapsamında dünyanın dört bir yanından İstanbul’a gelecek olan astronomi, matematik, mekanik ve mühendislik tarihi uzmanları tarafından matematik bilimlerinin 16. yüzyıl Akdeniz dünyasındaki serencamının derinlemesine tartışılması amaçlanmaktadır.
