16-19 Eylül 2025 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Bilim Tarihi Bölümü ev sahipliğinde gerçekleşen 12. Uluslarası Scientiae Sempozyumu’na enstitümüz öğretim üyeleri ve öğrencileri çeşitli bildirilerle katılım sağladılar.
‘‘Cross-Cultural-ness of Astronomical Instrumentation Reconsidered’’ başlıklı panelde Teknoloji Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Taha Yasin Arslan, Oxford Üniversitesi Bilim Tarihi Müzesi Direktörü Dr. Silke Ackermann ile birlikte ‘‘What do we mean by “Islamic Science” in Museums?’’ başlıklı bildiriyle katkıda bulundu. Sunumda ‘İslam bilimi’ kavramının bilimsel bilginin kronolojisinde İslam medeniyetini tecrit eden bir bakış açısına izin verdiği, oysa farklı kültür ve dönemlerde üretilen bilim aletleri örnekleminde bilimsel olanın her yerde aynı bilimselliğe sahip olduğu vurgulandı. Bu nedenle bu kültüre ait bilimsel bilgi birikiminden bahsedildiğinde ‘İslam medeniyetinde bilim’ gibi ifadelerin tercih edilmesinin gerektiği tartışıldı.
Arş. Gör. Afra Akyol ‘‘Cross-Cultural Perspectives on the Front of the Astrolabe’s Mater’’ başlıklı bildirisinde, İslam medeniyetinde ve Batı’da üretilen usturlapların ana gövdelerinin zeminlerinde bulunan çizimlerin karşılaştırılması üzerine bir sunum yaptı.
Arş. Gör. Beyzanur Topçuoğlu, Hucendî tarafından onuncu yüzyılda üretilen astronomi aleti Aletu’ş-Şamile’yi güneş saati özelliğiyle ele alarak farklı dönem ve coğrafyalardaki evrensel güneş saati yapımı serüvenine odaklandığı ‘‘Al-Shāmila as a Sundial: Tracing Its Influence Across Civilizations’’ başlıklı bildirisini sundu.
Enstitümüz lisansüstü öğrencisi Feyzanur Şaşmaz Akyüz ise ‘‘Comparative Study on Astrolabe Manuals from the 14th Century Islamic Civilisation and the West’’ başlıklı sunumunda, İslam medeniyetinde ve Avrupa’da on dördüncü yüzyılda yazılan usturlap kullanım kılavuzlarının benzerlik ve farklılıklarının analiz edilmesi üzerine bir konuşma yaptı.
Doğa Bilimleri Tarihi Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Sena Aydın, ‘‘The Movement of Science: Optical, Astronomical, and Horological Knowledge Across Cultures’’ paneline ‘‘Light-Colour Relationship in Taqi al-Din and His Primary Source Ibn al-Haytham’’ başlıklı sunumuyla katıldı. Dr. Öğr. Üyesi Sena Aydın konuşmasında, Dr. Öğr. Üyesi Taha Yasin Arslan ile yürüttükleri Takıyyüddin er-Râsıd’ın (ö. 993/1585) ‘Kitabu nûri hadakati el-ebsâr ve nûri hadikati el-enzâr’ adlı eserinde tasvir edilen deney düzeneklerinin replikalarını üretme projesinde elde edilen ilk sonuçları paylaşarak Takıyyüddin er-Râsıd’ın ışık-renk ilişkisi tasavvurunu kaynaklarından biri olan İbnü’l-Heysem’in ışık-renk ilişkisi tasavvuruyla kıyaslayarak anlattı.
