İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsünün girişimleriyle, Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinin ev sahipliğinde düzenlenen kurultay; Kastamonu Valiliği ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının (TÜYEK) destekleriyle gerçekleştirildi.
Kurultay, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü Düzenleme Kurulu Başkanı Doç. Dr. Şule Taşkıran’ın açılış konuşmasıyla başladı.
Türkiye’nin farklı bölgelerinden yüzü aşkın akademisyeni Kastamonu’da ağırladıklarını belirten Taşkıran, şehrin ilim ve irfan geleneğine katkı sunan isimlere karşı vefa sorumluluğunu da hatırlatmak istediklerini ifade etti. Kastamonulu âlimlerin, özellikle Türkiye Yazma Eserler Kurumu bünyesinde bulunan eserlerinden hareketle kurultayın teorik çerçevesini somutlaştırmaya çalıştıklarını anlatan Taşkıran, şunları kaydetti:
“Dileğimiz, burada yapılacak değerlendirmelerin yalnızca mevcut durumu tespit etmekle sınırlı kalmaması; bilim ve kültür mirasımızdan hareketle geleceğimize ilişkin ortak bir bakış açısının geliştirilmesine zemin hazırlamasıdır.”
Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatma Zehra Pattabanoğlu, bilim tarihinin insanlığın ortak düşünce geçmişini ortaya koyduğunu, bilim felsefesinin ise bilginin yöntemlerini ve sınırlarını sorguladığını ifade eden Pattabanoğlu, kurultayın mevcut sorunları değerlendirmek ve geleceğe yönelik çalışmalar planlamak açısından önemli bir fırsat sunduğunu söyledi.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Kastamonu’nun tarih boyunca bilim ve fikir dünyasındaki ayrıcalıklı yerine işaret ederek, bilimsel birikimin korunması ve çağdaş bilimsel yaklaşımlarla yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülfettin Çelik, Anadolu’nun tarihî birikimi ile İslam medeniyetinin kültür ve bilim mirasının geleceğin şekillenmesinde önemli rol üstlenebileceğini belirtirken, Kastamonu’daki buluşmanın bu zenginliğin ortaya çıkarılması bakımından değer taşıdığını söyledi.
Vali Meftun Dallı ise Kastamonu’nun bölgenin önemli ilim ve kültür merkezlerinden biri olduğunu belirterek Türkistan’dan gelen bilim insanlarının şehrin birikimine katkısını hatırlattı. Dallı, “Bu programın burada yapılması bizim için çok anlamlı oldu” diyerek organizasyonda emeği geçenlere teşekkür etti.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Dr. Coşkun Yılmaz, bilginin yaygınlaştırılmasının ve ilim geleneğinin yaşatılmasının Türkiye’nin gelişimi açısından önem taşıdığını söyledi. Kastamonu’nun yetiştirdiği âlimler, şairler, edipler ve mimarlarla önemli bir kültür ve hafıza merkezi olduğunu belirten Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Gelişmişliğin temelinde, mayasında ve ruhunda bilgi yoksa, hikmet yoksa, ilim yoksa, irfan yoksa, tefekkür yoksa, âlim yoksa, uzaya geçseniz ne ifade eder?”
Şehrin değerlerinin daha geniş kitlelere tanıtılması gerektiğini dile getiren Yılmaz, bu tür toplantıların Türkiye’nin kültür ve medeniyet vizyonu açısından da anlam taşıdığını kaydetti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gelişimi yalnızca askerî teknoloji, ekonomi ve altyapı yatırımlarıyla sınırlı görmediğini belirten Yılmaz, ilim, sanat ve hikmete verilen önem dolayısıyla teşekkürlerini iletti.
Kurultayın açılış konferansını İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İhsan Fazlıoğlu verdi. "Hatibzâde'nin 530. Ölüm Yıl Dönümü Münasebetiyle: Atabey Gazi Medresesi’nden Kastamonu Üniversitesine Felsefe-Bilim Hayatı" isimli sunumunda Fazlıoğlu, Atabey Gazi Medresesi’nden günümüze uzanan ilim geleneği, Kastamonu’nun tarih boyunca bir kültür, medeniyet, düşünce ve bilim merkezi olduğunu ifade etti.
Açılış konferansının ardından Kastamonulu Âlimler Yazma Eserler Sergisi’nin açılışı gerçekleştirildi.

Kurultayın ikinci gününde ise üç bilimsel oturum ile bir değerlendirme oturumu gerçekleştirildi.
Prof. Dr. İhsan Fazlıoğlu başkanlığındaki “Türkiye’de Bilim Tarihi ve Felsefesi İçin Bir ‘Geçmiş’ Yazmak” başlıklı ilk oturumda Prof. Dr. Fatma Zehra Pattabanoğlu, Prof. Dr. Tuncay Zorlu ve Prof. Dr. İshak Arslan görüşlerini paylaştı.
Prof. Dr. Sevtap Kadıoğlu başkanlığında gerçekleştirilen “Türkiye’de Bilim Tarihi ve Felsefesinin Güncel Manzarası” başlıklı ikinci oturumda ise Prof. Dr. Mustafa Kaçar, Prof. Dr. Yavuz Unat ve Prof. Dr. Aytekin Çökelez değerlendirmelerde bulundu.
Günün üçüncü oturumu, Prof. Dr. Remzi Demir başkanlığında “Türkiye’de Bilim Tarihi ve Felsefesi İçin Bir Ufuk Araştırması” başlığıyla düzenlendi. Oturumda Prof. Dr. Ayhan Çitil, Prof. Dr. Hüseyin Gazi Topdemir ve Prof. Dr. Mehmet Elgin konuşmalarını gerçekleştirdi.
Kurultayın değerlendirme oturumunda Prof. Dr. Remzi Demir, Prof. Dr. Fatma Zehra Pattabanoğlu, Prof. Dr. Aytekin Çökelez ve Prof. Dr. İhsan Fazlıoğlu, iki gün boyunca gerçekleştirilen sunumları ve müzakereleri değerlendirdi. Oturumda, Türkiye’de bilim tarihi ve felsefesinin mevcut durumu ile gelecekte atılması gereken adımlar üzerine görüşler paylaşıldı.
